Kurtuazja (z fr. courtoisie) - uprzejmość, wyszukana grzeczność, galanteria, stosowny gest. W średniowieczu bardzo mocno związana z zasadami etykiety.

Zobacz też

• savoir-vivre
• protokół dyplomatyczny
• netykieta
• kodeks rycerski

RSVP (lub R.S.V.P.) skrót zwrotu fr. Repondez s’il vous plaît (dosłownie: proszę odpowiedzieć, jeśli łaska) (ang. please reply), umieszczany na zaproszeniach, gdy zapraszający oczekuje potwierdzenia zamiaru przybycia zapraszanego.

Zapraszający ponosi koszty imprezy, chciałby dokładnie zaplanować ilość miejsc, posiłków, napojów. Elementarne zasady grzeczności wymagają więc udzielenia odpowiedzi.

Odpowiedzi należy udzielić niezwłocznie, najlepiej tego samego dnia, najpóźniej w ciągu 24 godzin. Do zaproszeń weselnych często dołącza się kartę na odpowiedź (którą bez zbędnej zwłoki należy odesłać). Pisemne zaproszenia wymagają pisemnej odpowiedzi, chyba że podano numer telefonu, pod którym oczekuje się odpowiedzi. Dopisek: (fr.) en cas d’empechement, (ang.) regrets only, oznacza: odpowiedzieć w przypadku niemożności przybycia i w przypadku przyjęcia zaproszenia zwalnia od udzielenia odpowiedzi.

Ciekawostki

• Znana jest przedwojenna rubaszna odpowiedź hrabiego Dzieduszyckiego na takiego rodzaju bilecik – odpisał D.U.P.A. (Dziękuję uprzejmie, przyjdę akuratnie).

Kurtuazja (z fr. courtoisie) - uprzejmość, wyszukana grzeczność, galanteria, stosowny gest. W średniowieczu bardzo mocno związana z zasadami etykiety.

Zobacz też

• savoir-vivre
• protokół dyplomatyczny
• netykieta
• kodeks rycerski

Ten artykuł wymaga uzupełnienia źródeł podanych informacji.
Informacje nieweryfikowalne mogą zostać zakwestionowane i usunięte.
Aby uczynić artykuł weryfikowalnym, należy podać przypisy do materiałów opublikowanych w wiarygodnych źródłach.
Adnotacja: brak źródeł dla weryfikacji.
Uwaga: Aby ułatwić pracę dodaj do szablonu parametr |data=2009-10

Przyzwoitka, dama do towarzystwa, dawniej dama respektowa:

• starsza osoba, zwykle zamężna kobieta, która towarzyszy młodej pannie w miejscach publicznych
• starsza osoba, która dozoruje społeczne zebranie młodych ludzi, np. potańcówkę, chroni przed deprawacją

Zobacz też

• Niania
• Guwernantka
• Anioł Stróż

Ten artykuł został umieszczony na liście stron do przeniesienia do Wikisłownika.
Aby poznać powody umieszczenia go na tej liście i ewentualnie podjąć dyskusję nad pozostawieniem go na Wikipedii, przejdź do strony Artykuły do przeniesienia do innych projektów. Najczęściej w ten sposób oznacza się hasła, posiadające jedynie krótką, słownikową definicję.

• Jeżeli definicja jest słownikowa, można hasło rozbudować, aby miało ono charakter encyklopedyczny. Zobacz Wikipedia:Encyklopedyczność.
• Jeśli słowo jest powszechnie znane, a treść hasła to prosta definicja, zamiast niniejszego szablonu użyj {{ek}}.
• Bardzo wiele wpisów o słownikowej postaci to NPA. Sprawdź w wyszukiwarce internetowej, czy nie popełniono plagiatu, i jeśli tak jest, wstaw szablon {{ek}}.

Lew salonowy - popularne określenie mężczyzny, który bywa “na salonach”, przez co jest obyty towarzysko i atrakcyjny. Posiada standardowy zestaw cech, składających się na ową atrakcyjność: urok osobisty, błyskotliwość, dowcip, elegancję w ubiorze, dobre maniery, szarmanckość, wyszukany gust. Określenie jest używane na ogół w kontekście ironicznym i pogardliwym, jako synonim bawidamka.

Zobacz też

bawidamek, lowelas, femme fatale, bon vivant, hulaka, szaławiła, letkiewicz

RSVP (lub R.S.V.P.) skrót zwrotu fr. Repondez s’il vous plaît (dosłownie: proszę odpowiedzieć, jeśli łaska) (ang. please reply), umieszczany na zaproszeniach, gdy zapraszający oczekuje potwierdzenia zamiaru przybycia zapraszanego.

Zapraszający ponosi koszty imprezy, chciałby dokładnie zaplanować ilość miejsc, posiłków, napojów. Elementarne zasady grzeczności wymagają więc udzielenia odpowiedzi.

Odpowiedzi należy udzielić niezwłocznie, najlepiej tego samego dnia, najpóźniej w ciągu 24 godzin. Do zaproszeń weselnych często dołącza się kartę na odpowiedź (którą bez zbędnej zwłoki należy odesłać). Pisemne zaproszenia wymagają pisemnej odpowiedzi, chyba że podano numer telefonu, pod którym oczekuje się odpowiedzi. Dopisek: (fr.) en cas d’empechement, (ang.) regrets only, oznacza: odpowiedzieć w przypadku niemożności przybycia i w przypadku przyjęcia zaproszenia zwalnia od udzielenia odpowiedzi.

Ciekawostki

• Znana jest przedwojenna rubaszna odpowiedź hrabiego Dzieduszyckiego na takiego rodzaju bilecik – odpisał D.U.P.A. (Dziękuję uprzejmie, przyjdę akuratnie).

Kapitał kulturowy - to pojęcie wprowadzone przez francuskiego socjologa Pierre Bourdieu na określenie idei, wiedzy, umiejętności i przedmiotów o wartościach kulturowych, jakie ludzie nabywają, w czasie uczestnictwa w życiu społecznym. Wyraża się on w pierwszym rzędzie w językowych i kulturowych kompetencjach jednostki.

Wg Bourdieu występuje w trzech podstawowych formach:

• ucieleśnionej (embodied) - jako długotrwałe dyspozycje ciała i umysłu, w tym w szczególności tzn. “dobre maniery”, gust kulturowy, smak, znajomość form kultury wysokiej, konwencji kulturowych i towarzyskich.
• zinstytucjonalizowanej - głównie w postaci sformalizowanego wykształcenia, w szczególności potwierdzonego przez dyplomy prestiżowych uczelni
• uprzedmiotowionej (objectified) - jako posiadane dobra kulturowe (malarstwo, książki, maszyny itp.).

Kapitał kulturowy może być konwertowany na dwie inne formy kapitału wyróżnione przez Bourdieu: kapitał społeczny i kapitał ekonomiczny. Najłatwiej wymianie podlega kapitał kulturowy w formie uprzedmiotowionej ponieważ wiąże się z pozyskiwaniem dóbr materialnych. Akumulacja zinstytucjonalizowanego kapitału kulturowego wymaga poważniejszych nakładów i długotrwałych zabiegów. Kapitał kulturowy w formie ucieleśnionej jest najbardziej stabilnym jego typem a jego akumulacja przebiegać może nawet na przestrzeni wielu pokoleń. Najtrudniej więc go zdobyć ale i odebranie go jest najtrudniejsze.

Jak wskazywał Bourdieu, kapitał kulturowy jest jedna z podstawowych, a często ukrytych, barier na drodze awansu społecznego. Typową formą selekcji w oparciu o jego zasoby są różnego rodzaju egzaminy, w szczególności egzaminy wstępne do prestiżowych szkół wszelkich szczebli.

Zobacz też

• kapitał społeczny, kapitał ludzki

Rząd dziewcząt uczestniczących w noworocznym rytuale pov pob

Pov pob – rytuał świąteczny związany głównie z obchodami Nowego Roku, a także gra towarzyska azjatyckiego ludu Hmongów.

Zasady gry

Gra toczy się pomiędzy dwiema osobami stojącymi naprzeciwko siebie w odległości kilku metrów, jednak najczęściej wiele grających par ustawia się wspólnie w dwóch równoległych rzędach. Polega na rzucaniu do siebie nawzajem oraz chwytaniu piłeczki (tradycyjnej, wykonanej z bawełny, szmacianej lub coraz częściej tenisowej). Piłkę należy podrzucać oraz chwytać jednorącz. Osoba, która upuści piłkę, traci umówiony fant lub żeton, ewentualnie jest zobowiązana do wykonania określonej czynności, na przykład zaśpiewania piosenki. Gra nie ma podłoża materialnego – po jej zakończeniu zdobyte fanty są oddawane partnerowi. Może być traktowana jako sportowa rozrywka.

Rytuał

Rytuał pov pob

Dziewczęta mogą grać w pov pob również we własnym gronie

Pov pob może być częścią większego świątecznego rytuału, odbywającego się najczęściej w związku z obchodami Nowego Roku. Rytuał, w tym sama gra, może trwać wiele godzin, a nawet dni.

W rytualnej grze pov pob rzucanie piłki może odbywać się pomiędzy kobietami lub w parach mieszanych, o ile chłopiec i dziewczyna nie pochodzą z tego samego klanu. Pozostałe kombinacje stanowią tabu.

Spośród stojących mężczyzn kobiety wybierają partnerów, po czym utworzone pary dołączają do rzędu osób już uczestniczących w grze. Celowe wyrzucenie piłki przerywa grę, zaś upuszczenie jej przy próbie złapania wiąże się z koniecznością oddania partnerowi fantu – może to być np. ornament (część ozdobnego stroju). Aby później odzyskać utracone w ten sposób “żetony”, należy zaśpiewać partnerowi piosenkę o charakterze miłosnym (erotycznym).

Pieśń

Pieśni Hmongów nie przypominają utworów wokalnych współczesnej kultury Zachodu Są to raczej odpowiedniki psalmów, które wyewoluowały z poezji o znaczeniu użytkowym, podobnym do pierwotnej poezji europejskiej, gdzie rymy ułatwiały zapamiętanie wiedzy przekazywanej z pokolenia na pokolenie w społeczności nie stosującej pisma (zobacz: tradycja oralna).

W utworach plemiennych Hmongów funkcjonuje wiele ukrytych znaczeń “doszlifowanych” przez kolejne pokolenia w obrębie klanów, a przy tym teksty mają wiele wariantów i często są improwizowane przez zdolnego śpiewaka. Z tego powodu utworów tych nigdy nie wykonuje się zbiorowo. Wśród ogółu pieśni wyróżnić można pełniące specjalne znaczenie pieśni rytualne: pogrzebowe (zaj pam tuag), weselne (zaj tshoob) i szamańskie (zaj hu nkauj neeb), oraz kilkanaście typów pieśni nierytualnych (kwv-txhiaj), również wykonywanych w ściśle określonych okolicznościach. Większość tych pieśni jest smutna i kończy się osobistym wyznaniem żalu.

Znaczenie

Pov pob jest okazją do nawiązania znajomości, rozmów i flirtu pomiędzy chłopcami i dziewczętami z różnych klanów – często pochodzących z różnych wiosek i spotykających się jedynie w związku z obchodami świąt. W tradycji Hmongów nie ma dni wolnych od pracy (odpowiedników niedzieli) natomiast Nowy Rok, którego data jest zależna od faz księżyca i zakończenia zbiorów ryżu, stanowi najważniejsze stałe święto; jego obchody trwają około tygodnia. Na czas obchodów zarówno kobiety, jak i mężczyźni ubierają się odświętnie w tradycyjne stroje ludowe, których wzór i kolorystyka wiąże się z przynależnością do określonej grupy lub klanu. Nazwy grup mają związek z kolorami strojów: np. Hmongowie Czarni, Biali, Zieloni, Niebiescy, Pręgowani, Pstrzy, Kwieciści (zobacz: podział plemienny Hmongów).

W związku ze znaczeniem Nowego Roku, a także funkcją rytuału pov pob większość małżeństw Hmongów jest zawierana wkrótce po Nowym Roku.

Umówione spotkania odbywają się w domu panny, bądź w innym miejscu obserwowanym przez osoby trzecie.

Galeria

Przypisy

1. ↑ 1,0 1,1 1,2 Hmong Ball Tossing Tradition
2. ↑ 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 The Hmong game of love by Liz Price
3. ↑ Poznaję już Hmongów relacja Władysławy Piróg, siostry zakonu Franciszkanek Misjonarek z obchodów Nowego Roku 2003/2004 w hmongijskiej wiosce Khek Noi w Tajlandii
4. ↑ 4,0 4,1 4,2 Hais kwv txhiaj - Hmong sung poetry Poj Rhawv Kab, Yawg Rhawv Kev (artykuł na temat pieśni Hmongów w jęz. ang.)
5. ↑ raj npliam, nploog – hmongijskie instrumenty muzyczne przypominające flet prosty z bambusowym korpusem i mosiężnym stroikiem
6. ↑ W kulturze Hmongów wykonywanie określonych melodii na określonych instrumentach pełni funkcję tzw. surogatu mowy; może być okolicznościowo użyte w charakterze formuły powitania, pożegnania itp., przy czym rytm i linia melodyczna naśladują intonację tonalną analogicznej formuły w języku mówionym (Hais kwv txhiaj - Hmong sung poetry, The communication of verbal content on the Hmong Raj : an ethnographic analysis of performance practice)

Ta kategoria dotyczy aktów nie zawierających norm prawnych a zawierających normy postępowania ustanowione przez jakiś podmiot niepubliczny.

Zobacz też

Strony w kategorii „Kodeksy etyczne”

Poniżej wyświetlono 10 spośród wszystkich 10 stron tej kategorii.

B

• Bushidō

E

• Etyka łowiecka

K

• Kodeks Etyki Lekarskiej
• Kodeks Etyki Lekarza Weterynarii

K cd.

• Kodeks Wędrowniczy
• Kodeks rycerski

O

• Osiem cnót rycerskich

P

• Pasztunwali

P cd.

• Polski Kodeks Honorowy

R

• Romanipen

Nazwa tego hasła odnosi się do więcej niż jednego pojęcia.

• etykieta, kurtuazja - zbiór norm zachowania, zwyczajów i form towarzyskich (savoir-vivre) obowiązujący w określonej grupie społecznej lub środowisku (np. etykieta dworska - ceremoniał dworski, różny na dworach różnych monarchów). Etykieta może być formalnie ustalona i spisana albo nieformalna, przekazywana ustnie. Etykieta była też częścią obszerniejszych kodeksów (np. kodeks etyczny, kodeks rycerski, kodeks bushido), które poza regułami zachowania określały też obowiązującą członka danej społeczności postawę moralną, dążenia czy sposób myślenia.
• etykieta dyplomatyczna - protokół dyplomatyczny
• netykieta - etykieta obowiązująca użytkowników Internetu.
• etykieta, rodzaj metki przyczepionej do produktu, celem jego opisania
• etykieta zastępcza
• etykieta instrukcji (informatyka)
• etykietowanie, stygmatyzacja - termin z zakresu psychologii i psychiatrii