Savoir-vivre czyli ogłada, dobre maniery, bon-ton, konwenans towarzyski, kindersztuba; znajomość obowiązujących zwyczajów, form towarzyskich i reguł grzeczności obowiązujących w danej grupie.

Wyrażenie Savoir-vivre pochodzi z języka francuskiego i jest złożeniem dwóch czasowników w formie bezokolicznika. Savoir znaczy wiedzieć, za to vivre znaczy po prostu żyć. Stąd savoir-vivre przetłumaczyć można jako sztuka życia. Wzięte razem, tworzą popularny splot słów, który można rozumieć jako: 1 – znajomość obyczajów i form towarzyskich, reguł grzeczności; 2 – umiejętność postępowania w życiu i radzenia sobie w różnych trudnych sytuacjach. Najogólniej, zasady savoir-vivre’u to:

• uśmiech,
• uprzejmość,
• życzliwość,
• punktualność,
• dyskrecja,
• lojalność,
• grzeczność.

Zasady savoir-vivre’u dotyczą przede wszystkim kilku głównych dziedzin życia:

• nakrywania, podawania do stołu i jedzenia,
• wyglądu, prezencji (np. postawy, higieny) i właściwego ubioru,
• form towarzyskich (np. w miejscu pracy, w rodzinie, na przyjęciach),
• komunikacji (także telefonicznej i internetowej),
• zachowania się w szczególnych sytuacjach.

Trzeba nadmienić o tym, że savoir-vivre jest uwarunkowany kulturowo, a więc znacząco różni się od siebie w zależności od regionu świata.

Linki zewnętrzne

• Polska grupa dyskusyjna: pl.soc.savoir-vivre

Kurtuazja (z fr. courtoisie) - uprzejmość, wyszukana grzeczność, galanteria, stosowny gest. W średniowieczu bardzo mocno związana z zasadami etykiety.

Zobacz też

• savoir-vivre
• protokół dyplomatyczny
• netykieta
• kodeks rycerski

Rząd dziewcząt uczestniczących w noworocznym rytuale pov pob

Pov pob – rytuał świąteczny związany głównie z obchodami Nowego Roku, a także gra towarzyska azjatyckiego ludu Hmongów.

Zasady gry

Gra toczy się pomiędzy dwoma osobami stojącymi naprzeciwko siebie w odległości kilku metrów, jednak najczęściej wiele grających par ustawia się wspólnie w dwóch równoległych rzędach. Polega na rzucaniu do siebie nawzajem oraz chwytaniu piłeczki (tradycyjnej, wykonanej z bawełny, szmacianej lub coraz częściej tenisowej). Piłkę należy podrzucać oraz chwytać jednorącz. Osoba, która upuści piłkę, traci umówiony fant lub żeton, ewentualnie jest zobowiązana do wykonania określonej czynności, na przykład zaśpiewania piosenki. Gra nie ma podłoża materialnego – po jej zakończeniu zdobyte fanty są oddawane partnerowi. Może być traktowana jako sportowa rozrywka.

Rytuał

Rytuał pov pob

Dziewczęta mogą grać w pov pob również we własnym gronie

Pov pob może być częścią większego świątecznego rytuału, odbywającego się najczęściej w związku z obchodami Nowego Roku. Rytuał, w tym sama gra, może trwać wiele godzin, a nawet dni.

W rytualnej grze pov pob rzucanie piłki może odbywać się pomiędzy kobietami lub w parach mieszanych, o ile chłopiec i dziewczyna nie pochodzą z tego samego klanu. Pozostałe kombinacje stanowią tabu.

Spośród stojących mężczyzn kobiety wybierają partnerów, po czym utworzone pary dołączają do rzędu osób już uczestniczących w grze. Celowe wyrzucenie piłki przerywa grę, zaś upuszczenie jej przy próbie złapania wiąże się z koniecznością oddania partnerowi fantu – może to być np. ornament (część ozdobnego stroju). Aby później odzyskać utracone w ten sposób “żetony”, należy zaśpiewać partnerowi piosenkę o charakterze miłosnym (erotycznym).

Pieśń

Pieśni Hmongów nie przypominają utworów wokalnych współczesnej kultury Zachodu Są to raczej odpowiedniki psalmów, które wyewoluowały z poezji o znaczeniu użytkowym, podobnym do pierwotnej poezji europejskiej, gdzie rymy ułatwiały zapamiętanie wiedzy przekazywanej z pokolenia na pokolenie w społeczności nie stosującej pisma (zobacz: tradycja oralna).

W utworach plemiennych Hmongów funkcjonuje wiele ukrytych znaczeń “doszlifowanych” przez kolejne pokolenia w obrębie klanów, a przy tym teksty mają wiele wariantów i często są improwizowane przez zdolnego śpiewaka. Z tego powodu utworów tych nigdy nie wykonuje się zbiorowo. Wśród ogółu pieśni wyróżnić można pełniące specjalne znaczenie pieśni rytualne: pogrzebowe (zaj pam tuag), weselne (zaj tshoob) i szamańskie (zaj hu nkauj neeb), oraz kilkanaście typów pieśni nierytualnych (kwv-txhiaj), również wykonywanych w ściśle określonych okolicznościach. Większość tych pieśni jest smutna i kończy się osobistym wyznaniem żalu.

Znaczenie

Pov pob jest okazją do nawiązania znajomości, rozmów i flirtu pomiędzy chłopcami i dziewczętami z różnych klanów – często pochodzących z różnych wiosek i spotykających się jedynie w związku z obchodami świąt. W tradycji Hmongów nie ma dni wolnych od pracy (odpowiedników niedzieli) natomiast Nowy Rok, którego data jest zależna od faz księżyca i zakończenia zbiorów ryżu, stanowi najważniejsze stałe święto; jego obchody trwają około tygodnia. Na czas obchodów zarówno kobiety, jak i mężczyźni ubierają się odświętnie w tradycyjne stroje ludowe, których wzór i kolorystyka wiąże się z przynależnością do określonej grupy lub klanu. Nazwy grup mają związek z kolorami strojów: np. Hmongowie Czarni, Biali, Zieloni, Niebiescy, Pręgowani, Pstrzy, Kwieciści (zobacz: podział plemienny Hmongów).

W związku ze znaczeniem Nowego Roku, a także funkcją rytuału pov pob większość małżeństw Hmongów jest zawierana wkrótce po Nowym Roku.

Umówione spotkania odbywają się w domu panny, bądź w innym miejscu obserwowanym przez osoby trzecie.

Galeria

Przypisy

1. ↑ 1,0 1,1 1,2 Hmong Ball Tossing Tradition
2. ↑ 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 The Hmong game of love by Liz Price
3. ↑ Poznaję już Hmongów relacja Władysławy Piróg, siostry zakonu Franciszkanek Misjonarek z obchodów Nowego Roku 2003/2004 w hmongijskiej wiosce Khek Noi w Tajlandii
4. ↑ 4,0 4,1 4,2 Hais kwv txhiaj - Hmong sung poetry Poj Rhawv Kab, Yawg Rhawv Kev (artykuł na temat pieśni Hmongów w jęz. ang.)
5. ↑ raj npliam, nploog – hmongijskie instrumenty muzyczne przypominające flet prosty z bambusowym korpusem i mosiężnym stroikiem
6. ↑ W kulturze Hmongów wykonywanie określonych melodii na określonych instrumentach pełni funkcję tzw. surogatu mowy; może być okolicznościowo użyte w charakterze formuły powitania, pożegnania itp., przy czym rytm i linia melodyczna naśladują intonację tonalną analogicznej formuły w języku mówionym (Hais kwv txhiaj - Hmong sung poetry, The communication of verbal content on the Hmong Raj : an ethnographic analysis of performance practice)

Ta kategoria dotyczy aktów nie zawierających norm prawnych a zawierających normy postępowania ustanowione przez jakiś podmiot niepubliczny.

Zobacz też

Strony w kategorii „Kodeksy etyczne”

Poniżej wyświetlono 10 spośród wszystkich 10 stron tej kategorii.

B

• Bushidō

E

• Etyka łowiecka

K

• Kodeks Etyki Lekarskiej
• Kodeks Etyki Lekarza Weterynarii

K cd.

• Kodeks Wędrowniczy
• Kodeks rycerski

O

• Osiem cnót rycerskich

P

• Pasztunwali

P cd.

• Polski Kodeks Honorowy

R

• Romanipen

Kurtuazja (z fr. courtoisie) - uprzejmość, wyszukana grzeczność, galanteria, stosowny gest. W średniowieczu bardzo mocno związana z zasadami etykiety.

Zobacz też

• savoir-vivre
• protokół dyplomatyczny
• netykieta
• kodeks rycerski

Początek wiersza O zachowaniu się przy stole, zachowany dzięki fotokopiom, sporządzonym przed II wojną światową

O zachowaniu się przy stole (znany również jako: wiersz Słoty O chlebowym stole) - wiersz będący przykładem średniowiecznej poezji polskiej nieznanego autora.

Jest najstarszym znanym utworem świeckim w języku polskim.

Spis treści

• 1 Autorstwo
• 2 Historia utworu
• 3 Treść
• 4 Kompozycja
• 5 Zobacz też
• 6 Bibliografia
• 7 Linki zewnętrzne

//

Autorstwo

Przypuszcza się, że przydomek Słota, którym podpisano wiersz, pochodzi od nazwy wsi Słota lub Złota. Taki sposób podpisywania utworów był częstą praktyką w średniowieczu. Ostatnio autorstwo przypisuje się Przecławowi Słocie (Złocie) - burgrabiemu poznańskiemu w latach 1398-1400.

Historia utworu

Powstał ok. 1400, zamieszczony został w kodeksie z 1415. Tekst jego odnalazł Aleksander Brückner w Cesarskiej Bibliotece Publicznej w Sankt Petersburgu i wydał z odpisu w 1891. Kodeks, w którym znajdował się wiersz, powrócił do Polski, jednak uległ zniszczeniu w czasie II wojny światowej.

Treść

Utwór zawiera elementy satyryczne. Autor wykorzystując antywzorzec formułuje wypowiedź tak, aby odbiorca sam się zorientował, jakie zachowanie uważane jest za niewłaściwe. Tym samym wyjaśnia podstawowe zasady kultury spożywania posiłków. Z utworu wynika, że na średniowiecznej uczcie nie należało objadać się, wyszukiwać dla siebie jak najlepszych kąsków, brać zbyt dużych kawałków, wypluwać resztek jedzenia do misy czy brać do ust tego co z nich wypadło. Etykieta nakazywała siedzieć na wyznaczonym miejscu, umyć palce nim sięgnie się po jedzenie, wycierać usta, nie mówić z pełnymi ustami, zabawiać damy i podsuwać im półmiski z co lepszymi sztukami jadła.

Kompozycja

O zachowaniu się przy stole jest przykładem wiersza intonacyjno-zdaniowego, zamkniętego klamrą kompozycyjną. Przypuszcza się, że jego źródłem mógł być łaciński utwór Frovinusa pt. Antigameratus.

Zobacz też

Zobacz w Wikiźródłach tekst
wiersz Słoty “O zachowaniu się przy stole”

• kuchnia polska w średniowieczu

Bibliografia

• Obyczaje w Polsce, rozdział pierwszy pt. Wieki Średnie, praca zbiorowa pod redakcją Andrzeja Chwalby, wydawnictwo PWN, 2004, ISBN 83-01-14253-7

Linki zewnętrzne

• Wiersz Słoty “O chlebowym stole” z objaśnieniami

p • d • e

Polska poezja świecka XV wieku

poezja obyczajowa

O zachowaniu się przy stole • Wiersz o wybieraniu żony

wiersze satyryczne

Satyra na leniwych chłopów • Satyra na księży • Dworak szkoda… • Kolęda się z Allelują zwadziła…

utwory okolicznościowe i polemiczne

Pieśń husycka o królu Zygmuncie Luksemburczyku • Pieśń o Wiklefie • Pieśń o zabiciu Andrzeja Tęczyńskiego

poezja dydaktyczna

Rozmowa Mistrza Polikarpa ze Śmiercią • Skarga umierającego • Oto usta już zamkniona… • Pieśni Sandomierzanina

poezja miłosna

Cantilena inhonesta • Ach, miłość, coś mi uczyniła.. • Ach, miły Boże, toć boli… • Miłuj, miła, miłuj wiernie… • Nigdym temu wierzyć nie chciał… • Dawnom zwiedził cudze strony… • W jedności, stałości serca mego…

cyzjojany

cyzjojan płocki • cyzjojan wrocławski • cyzjojan kłobucki

Na podstawie: Polska poezja świecka XV wieku, oprac. Maciej Włodarski. Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Wrocław 1998. ISBN 83-04-04378-5

Ten artykuł wymaga uzupełnienia źródeł podanych informacji od 2007-10.
Informacje nieweryfikowalne mogą zostać zakwestionowane i usunięte.
Aby uczynić artykuł weryfikowalnym, należy podać przypisy do materiałów opublikowanych w wiarygodnych źródłach.

Gafa, faux pas (z fr. “fałszywy krok”, wym. “fo pa”), oznacza nietakt, pogwałcenie niepisanych reguł danej społeczności. To co jest przyjęte w jednej kulturze może być uznane za gafę w innej.

Przykłady

• Kraje afrykańskie: Uścisk lewą ręką.
• Kraje arabskie, Półwysep Indyjski, Bliski Wschód, Azja Południowo-Wschodnia: Pokazywanie podeszew swoich butów albo dotykanie kogoś nimi (równoznaczne z uznaniem kogoś za brud lub pył, ponieważ podeszwami stąpa się po ziemi).
• Chiny: Dawanie komuś zegarka w podarunku. Lokalne przesądy traktują to jako odliczanie sekund do śmierci obdarowanego. Inna interpretacja wyjaśnia, że zwrot “podarować zegarek” to po chińsku “song zhong”, co również może oznaczać “uczęszczać na pogrzeb”.
• Europa Centralna: Podawanie dłoni do uścisku z założoną rękawiczką (nie dotyczy kobiet).
• Europa Zachodnia: Użycie bidetu w roli sedesu (częsta gafa osób po raz pierwszy odwiedzających Europę).
• Indie: Dotykanie jedzenia lewą ręką (w Indiach nie używa się papieru toaletowego, lewa ręka służy do podmywania się).
• Japonia:
  • Kłanianie się wyżej niż osoba starsza lub o wyższym statusie społecznym.
  • Chowanie wizytówki przed przeczytaniem nazwiska
• Polska, Rumunia, Rosja, Słowacja, Czechy, Węgry, Serbia, Estonia: Dawanie komuś parzystej liczby kwiatów. (Parzystą liczbę kwiatów przynosi się na czyjś pogrzeb lub grób)
• Skandynawia: Spóźnianie się. Ludzie w krajach nordyckich zazwyczaj przychodzą punktualnie na umówione spotkania, na autobus itp.
• Szwecja: Noże jako prezent nie są niczym dziwnym, podczas gdy w krajach skandynawskich taki podarunek jest uważany jako “przecięcie przyjaźni”.
• Tajlandia: Stawanie na banknotach albo monetach – jest na nich twarz króla, który jest obiektem czci.
• USA: Rozmawianie na tematy polityczne w przypadkowej rozmowie. W wielu krajach rozmowa o polityce podczas rozmów towarzyskich i pogawędek jest popularna, natomiast w Stanach Zjednoczonych poruszanie tych kwestii jest w normalnej rozmowie uznawane za nieprzyzwoite. Pogoda albo sport są lepszymi tematami do rozmowy.
• Wielka Brytania: Pokazywanie liczby 2 przez podnoszenie dwóch palców z grzbietem dłoni zwróconym ku odbiorcy. Jest to równoznaczne z pokazaniem środkowego palca. Podnoszenie dwóch palców z grzbietem dłoni zwróconym w innym kierunku niż odbiorca jest całkowicie akceptowane.

Zobacz też: Wikipedia:Najczęstsze nieporozumienia

Zobacz w Wikicytatach kolekcję cytatów
o gafach

Ta kategoria dotyczy aktów nie zawierających norm prawnych a zawierających normy postępowania ustanowione przez jakiś podmiot niepubliczny.

Zobacz też

Strony w kategorii „Kodeksy etyczne”

Poniżej wyświetlono 10 spośród wszystkich 10 stron tej kategorii.

B

• Bushidō

E

• Etyka łowiecka

K

• Kodeks Etyki Lekarskiej
• Kodeks Etyki Lekarza Weterynarii

K cd.

• Kodeks Wędrowniczy
• Kodeks rycerski

O

• Osiem cnót rycerskich

P

• Pasztunwali

P cd.

• Polski Kodeks Honorowy

R

• Romanipen

Ten artykuł wymaga uzupełnienia źródeł podanych informacji.
Informacje nieweryfikowalne mogą zostać zakwestionowane i usunięte.
Aby uczynić artykuł weryfikowalnym, należy podać przypisy do materiałów opublikowanych w wiarygodnych źródłach.
Adnotacja: brak źródeł dla weryfikacji.
Uwaga: Aby ułatwić pracę dodaj do szablonu parametr |data=2009-09

Przyzwoitka, dama do towarzystwa, dawniej dama respektowa:

• starsza osoba, zwykle zamężna kobieta, która towarzyszy młodej pannie w miejscach publicznych
• starsza osoba, która dozoruje społeczne zebranie młodych ludzi, np. potańcówkę, chroni przed deprawacją

Zobacz też

• Niania
• Guwernantka
• Anioł Stróż

Ten artykuł wymaga uzupełnienia źródeł podanych informacji od 2007-10.
Informacje nieweryfikowalne mogą zostać zakwestionowane i usunięte.
Aby uczynić artykuł weryfikowalnym, należy podać przypisy do materiałów opublikowanych w wiarygodnych źródłach.

Gafa, faux pas (z fr. “fałszywy krok”, wym. “fo pa”), oznacza nietakt, pogwałcenie niepisanych reguł danej społeczności. To co jest przyjęte w jednej kulturze może być uznane za gafę w innej.

Przykłady

• Kraje afrykańskie: Uścisk lewą ręką.
• Kraje arabskie, Półwysep Indyjski, Bliski Wschód, Azja Południowo-Wschodnia: Pokazywanie podeszew swoich butów albo dotykanie kogoś nimi (równoznaczne z uznaniem kogoś za brud lub pył, ponieważ podeszwami stąpa się po ziemi).
• Chiny: Dawanie komuś zegarka w podarunku. Lokalne przesądy traktują to jako odliczanie sekund do śmierci obdarowanego. Inna interpretacja wyjaśnia, że zwrot “podarować zegarek” to po chińsku “song zhong”, co również może oznaczać “uczęszczać na pogrzeb”.
• Europa Centralna: Podawanie dłoni do uścisku z założoną rękawiczką (nie dotyczy kobiet).
• Europa Zachodnia: Użycie bidetu w roli sedesu (częsta gafa osób po raz pierwszy odwiedzających Europę).
• Indie: Dotykanie jedzenia lewą ręką (w Indiach nie używa się papieru toaletowego, lewa ręka służy do podmywania się).
• Japonia:
  • Kłanianie się wyżej niż osoba starsza lub o wyższym statusie społecznym.
  • Chowanie wizytówki przed przeczytaniem nazwiska
• Polska, Rumunia, Rosja, Słowacja, Czechy, Węgry, Serbia, Estonia: Dawanie komuś parzystej liczby kwiatów. (Parzystą liczbę kwiatów przynosi się na czyjś pogrzeb lub grób)
• Skandynawia: Spóźnianie się. Ludzie w krajach nordyckich zazwyczaj przychodzą punktualnie na umówione spotkania, na autobus itp.
• Szwecja: Noże jako prezent nie są niczym dziwnym, podczas gdy w krajach skandynawskich taki podarunek jest uważany jako “przecięcie przyjaźni”.
• Tajlandia: Stawanie na banknotach albo monetach – jest na nich twarz króla, który jest obiektem czci.
• USA: Rozmawianie na tematy polityczne w przypadkowej rozmowie. W wielu krajach rozmowa o polityce podczas rozmów towarzyskich i pogawędek jest popularna, natomiast w Stanach Zjednoczonych poruszanie tych kwestii jest w normalnej rozmowie uznawane za nieprzyzwoite. Pogoda albo sport są lepszymi tematami do rozmowy.
• Wielka Brytania: Pokazywanie liczby 2 przez podnoszenie dwóch palców z grzbietem dłoni zwróconym ku odbiorcy. Jest to równoznaczne z pokazaniem środkowego palca. Podnoszenie dwóch palców z grzbietem dłoni zwróconym w innym kierunku niż odbiorca jest całkowicie akceptowane.

Zobacz też: Wikipedia:Najczęstsze nieporozumienia

Zobacz w Wikicytatach kolekcję cytatów
o gafach