Kurtuazja (z fr. courtoisie) - uprzejmość, wyszukana grzeczność, galanteria, stosowny gest. W średniowieczu bardzo mocno związana z zasadami etykiety.

Zobacz też

• savoir-vivre
• protokół dyplomatyczny
• netykieta
• kodeks rycerski

Savoir-vivre czyli ogłada, dobre maniery, bon-ton, konwenans towarzyski, kindersztuba; znajomość obowiązujących zwyczajów, form towarzyskich i reguł grzeczności obowiązujących w danej grupie.

Wyrażenie Savoir-vivre pochodzi z języka francuskiego i jest złożeniem dwóch czasowników w formie bezokolicznika. Savoir znaczy wiedzieć, za to vivre znaczy po prostu żyć. Stąd savoir-vivre przetłumaczyć można jako sztuka życia. Wzięte razem, tworzą popularny splot słów, który można rozumieć jako: 1 – znajomość obyczajów i form towarzyskich, reguł grzeczności; 2 – umiejętność postępowania w życiu i radzenia sobie w różnych trudnych sytuacjach. Najogólniej, zasady savoir-vivre’u to:

• uśmiech,
• uprzejmość,
• życzliwość,
• punktualność,
• dyskrecja,
• lojalność,
• grzeczność.

Zasady savoir-vivre’u dotyczą przede wszystkim kilku głównych dziedzin życia:

• nakrywania, podawania do stołu i jedzenia,
• wyglądu, prezencji (np. postawy, higieny) i właściwego ubioru,
• form towarzyskich (np. w miejscu pracy, w rodzinie, na przyjęciach),
• komunikacji (także telefonicznej i internetowej),
• zachowania się w szczególnych sytuacjach.

Trzeba nadmienić o tym, że savoir-vivre jest uwarunkowany kulturowo, a więc znacząco różni się od siebie w zależności od regionu świata.

Linki zewnętrzne

• Polska grupa dyskusyjna: pl.soc.savoir-vivre

Kindersztuba (niem. Kinder - dzieci; Stub - pomieszczenie, pokój) – potoczna nazwa wyniesionego z domu (z dzieciństwa) starannego wychowania, umiejętność zachowania się, ogłada towarzyska. Nazwa nawiązuje do zachowania się w obecności dzieci - nader starannego i wychowawczego. Stąd bywa stosowane w odniesieniu do grzeczności, przesadzonej, na pokaz, zbyt wyidealizowanej.

Kapitał kulturowy - to pojęcie wprowadzone przez francuskiego socjologa Pierre Bourdieu na określenie idei, wiedzy, umiejętności i przedmiotów o wartościach kulturowych, jakie ludzie nabywają, w czasie uczestnictwa w życiu społecznym. Wyraża się on w pierwszym rzędzie w językowych i kulturowych kompetencjach jednostki.

Wg Bourdieu występuje w trzech podstawowych formach:

• ucieleśnionej (embodied) - jako długotrwałe dyspozycje ciała i umysłu, w tym w szczególności tzn. “dobre maniery”, gust kulturowy, smak, znajomość form kultury wysokiej, konwencji kulturowych i towarzyskich.
• zinstytucjonalizowanej - głównie w postaci sformalizowanego wykształcenia, w szczególności potwierdzonego przez dyplomy prestiżowych uczelni
• uprzedmiotowionej (objectified) - jako posiadane dobra kulturowe (malarstwo, książki, maszyny itp.).

Kapitał kulturowy może być konwertowany na dwie inne formy kapitału wyróżnione przez Bourdieu: kapitał społeczny i kapitał ekonomiczny. Najłatwiej wymianie podlega kapitał kulturowy w formie uprzedmiotowionej ponieważ wiąże się z pozyskiwaniem dóbr materialnych. Akumulacja zinstytucjonalizowanego kapitału kulturowego wymaga poważniejszych nakładów i długotrwałych zabiegów. Kapitał kulturowy w formie ucieleśnionej jest najbardziej stabilnym jego typem a jego akumulacja przebiegać może nawet na przestrzeni wielu pokoleń. Najtrudniej więc go zdobyć ale i odebranie go jest najtrudniejsze.

Jak wskazywał Bourdieu, kapitał kulturowy jest jedna z podstawowych, a często ukrytych, barier na drodze awansu społecznego. Typową formą selekcji w oparciu o jego zasoby są różnego rodzaju egzaminy, w szczególności egzaminy wstępne do prestiżowych szkół wszelkich szczebli.

Zobacz też

• kapitał społeczny, kapitał ludzki

Kapitał kulturowy - to pojęcie wprowadzone przez francuskiego socjologa Pierre Bourdieu na określenie idei, wiedzy, umiejętności i przedmiotów o wartościach kulturowych, jakie ludzie nabywają, w czasie uczestnictwa w życiu społecznym. Wyraża się on w pierwszym rzędzie w językowych i kulturowych kompetencjach jednostki.

Wg Bourdieu występuje w trzech podstawowych formach:

• ucieleśnionej (embodied) - jako długotrwałe dyspozycje ciała i umysłu, w tym w szczególności tzn. “dobre maniery”, gust kulturowy, smak, znajomość form kultury wysokiej, konwencji kulturowych i towarzyskich.
• zinstytucjonalizowanej - głównie w postaci sformalizowanego wykształcenia, w szczególności potwierdzonego przez dyplomy prestiżowych uczelni
• uprzedmiotowionej (objectified) - jako posiadane dobra kulturowe (malarstwo, książki, maszyny itp.).

Kapitał kulturowy może być konwertowany na dwie inne formy kapitału wyróżnione przez Bourdieu: kapitał społeczny i kapitał ekonomiczny. Najłatwiej wymianie podlega kapitał kulturowy w formie uprzedmiotowionej ponieważ wiąże się z pozyskiwaniem dóbr materialnych. Akumulacja zinstytucjonalizowanego kapitału kulturowego wymaga poważniejszych nakładów i długotrwałych zabiegów. Kapitał kulturowy w formie ucieleśnionej jest najbardziej stabilnym jego typem a jego akumulacja przebiegać może nawet na przestrzeni wielu pokoleń. Najtrudniej więc go zdobyć ale i odebranie go jest najtrudniejsze.

Jak wskazywał Bourdieu, kapitał kulturowy jest jedna z podstawowych, a często ukrytych, barier na drodze awansu społecznego. Typową formą selekcji w oparciu o jego zasoby są różnego rodzaju egzaminy, w szczególności egzaminy wstępne do prestiżowych szkół wszelkich szczebli.

Zobacz też

• kapitał społeczny, kapitał ludzki

Ta kategoria dotyczy aktów nie zawierających norm prawnych a zawierających normy postępowania ustanowione przez jakiś podmiot niepubliczny.

Zobacz też

Strony w kategorii „Kodeksy etyczne”

Poniżej wyświetlono 10 spośród wszystkich 10 stron tej kategorii.

B

• Bushidō

E

• Etyka łowiecka

K

• Kodeks Etyki Lekarskiej

K cd.

• Kodeks Etyki Lekarza Weterynarii
• Kodeks Wędrowniczy
• Kodeks rycerski

O

• Osiem cnót rycerskich

P

• Pasztunwali
• Polski Kodeks Honorowy

R

• Romanipen

Początek wiersza O zachowaniu się przy stole, zachowany dzięki fotokopiom, sporządzonym przed II wojną światową

O zachowaniu się przy stole (znany również jako: wiersz Słoty O chlebowym stole) - wiersz będący przykładem średniowiecznej poezji polskiej nieznanego autora.

Jest najstarszym znanym utworem świeckim w języku polskim.

Spis treści

• 1 Autorstwo
• 2 Historia utworu
• 3 Treść
• 4 Kompozycja
• 5 Zobacz też
• 6 Bibliografia
• 7 Linki zewnętrzne

//

Autorstwo

Przypuszcza się, że przydomek Słota, którym podpisano wiersz, pochodzi od nazwy wsi Słota lub Złota. Taki sposób podpisywania utworów był częstą praktyką w średniowieczu. Ostatnio autorstwo przypisuje się Przecławowi Słocie (Złocie) - burgrabiemu poznańskiemu w latach 1398-1400.

Historia utworu

Powstał ok. 1400, zamieszczony został w kodeksie z 1415. Tekst jego odnalazł Aleksander Brückner w Cesarskiej Bibliotece Publicznej w Sankt Petersburgu i wydał z odpisu w 1891. Kodeks, w którym znajdował się wiersz, powrócił do Polski, jednak uległ zniszczeniu w czasie II wojny światowej.

Treść

Utwór zawiera elementy satyryczne. Autor wykorzystując antywzorzec formułuje wypowiedź tak, aby odbiorca sam się zorientował, jakie zachowanie uważane jest za niewłaściwe. Tym samym wyjaśnia podstawowe zasady kultury spożywania posiłków. Z utworu wynika, że na średniowiecznej uczcie nie należało objadać się, wyszukiwać dla siebie jak najlepszych kąsków, brać zbyt dużych kawałków, wypluwać resztek jedzenia do misy czy brać do ust tego co z nich wypadło. Etykieta nakazywała siedzieć na wyznaczonym miejscu, umyć palce nim sięgnie się po jedzenie, wycierać usta, nie mówić z pełnymi ustami, zabawiać damy i podsuwać im półmiski z co lepszymi sztukami jadła.

Kompozycja

O zachowaniu się przy stole jest przykładem wiersza intonacyjno-zdaniowego, zamkniętego klamrą kompozycyjną. Przypuszcza się, że jego źródłem mógł być łaciński utwór Frovinusa pt. Antigameratus.

Zobacz też

Zobacz w Wikiźródłach tekst
wiersz Słoty “O zachowaniu się przy stole”

• kuchnia polska w średniowieczu

Bibliografia

• Obyczaje w Polsce, rozdział pierwszy pt. Wieki Średnie, praca zbiorowa pod redakcją Andrzeja Chwalby, wydawnictwo PWN, 2004, ISBN 83-01-14253-7

Linki zewnętrzne

• Wiersz Słoty “O chlebowym stole” z objaśnieniami

p • d • e

Polska poezja świecka XV wieku

poezja obyczajowa

O zachowaniu się przy stole • Wiersz o wybieraniu żony

wiersze satyryczne

Satyra na leniwych chłopów • Satyra na księży • Dworak szkoda… • Kolęda się z Allelują zwadziła…

utwory okolicznościowe i polemiczne

Pieśń husycka o królu Zygmuncie Luksemburczyku • Pieśń o Wiklefie • Pieśń o zabiciu Andrzeja Tęczyńskiego

poezja dydaktyczna

Rozmowa Mistrza Polikarpa ze Śmiercią • Skarga umierającego • Oto usta już zamkniona… • Pieśni Sandomierzanina

poezja miłosna

Cantilena inhonesta • Ach, miłość, coś mi uczyniła.. • Ach, miły Boże, toć boli… • Miłuj, miła, miłuj wiernie… • Nigdym temu wierzyć nie chciał… • Dawnom zwiedził cudze strony… • W jedności, stałości serca mego…

cyzjojany

cyzjojan płocki • cyzjojan wrocławski • cyzjojan kłobucki

Na podstawie: Polska poezja świecka XV wieku, oprac. Maciej Włodarski. Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Wrocław 1998. ISBN 83-04-04378-5

Hipokryzja (od gr. ὑπόκρισις hypokrisis, udawanie) – fałszywość, dwulicowość, obłuda. Zachowanie lub sposób myślenia i działania charakteryzujący się niespójnością stosowanych zasad moralnych. Udawanie serdeczności, szlachetności, religijności, zazwyczaj po to, by wprowadzić kogoś w błąd co do swych rzeczywistych intencji i wyciągnąć z tego jakieś korzyści.

Hipokryzja może się przejawiać na kilka sposobów:

• oficjalne głoszenie przestrzegania określonych zasad moralnych i jednoczesne ich “ciche” łamanie, gdy nikt ważny tego nie widzi (np. głoszenie przez polityka, że walczy z korupcją i jednoczesne branie przez tego polityka po cichu łapówek),
• stosowanie różnych, sprzecznych wzajemnie zasad moralnych przy różnych sytuacjach (np. wymaganie od dzieci, żeby nie piły alkoholu i jednoczesne upijanie się samemu),
• wymyślanie rozmaitych teorii, które w pokrętny sposób tłumaczą stosowanie różnych norm moralnych przy różnych sytuacjach (np. głoszenie, że zabijanie dzieci wroga w czasie wojny jest dobre dlatego, że wróg ten popełnił wcześniej zbrodnię mordując nasze dzieci),
• tworzenie obszarów tabu, czyli spraw, o których się nigdy nie rozmawia publicznie; zazwyczaj są to sprawy, które w świadomości wielu ludzi są niemoralne, ale są lub były jednocześnie masowo praktykowane.

Hipokryzja jest stałą cechą ludzkich społeczeństw. Wynika ona z jednej strony z konfliktu między indywidualnym interesem poszczególnych osób i normami moralnymi panującymi w danym społeczeństwie, a z drugiej strony z konfliktu między normami obyczajowymi i moralnymi.

Zobacz też

Zobacz w Wikicytatach kolekcję cytatów
o hipokryzji

• Quousque tandem abutere, Catilina, patientia nostra?

Przyzwoitka, dama do towarzystwa, dawniej dama respektowa:

• starsza osoba, zwykle zamężna kobieta, która towarzyszy młodej pannie w miejscach publicznych
• starsza osoba, która dozoruje społeczne zebranie młodych ludzi, np. potańcówkę, chroni przed deprawacją

Zobacz też

• Niania
• Guwernantka
• Anioł Stróż

Przyzwoitka, dama do towarzystwa, dawniej dama respektowa:

• starsza osoba, zwykle zamężna kobieta, która towarzyszy młodej pannie w miejscach publicznych
• starsza osoba, która dozoruje społeczne zebranie młodych ludzi, np. potańcówkę, chroni przed deprawacją

Zobacz też

• Niania
• Guwernantka
• Anioł Stróż