Hipokryzja (od gr. hypokrisis, udawanie) – zachowanie lub sposób myślenia i działania charakteryzujący się niespójnością stosowanych zasad moralnych.

Hipokryzja może się przejawiać na kilka sposobów:

• oficjalne głoszenie przestrzegania określonych zasad moralnych i jednoczesne ich “ciche” łamanie, gdy nikt ważny tego nie widzi (np. głoszenie przez polityka, że walczy z korupcją i jednoczesne branie przez tego polityka po cichu łapówek),
• stosowanie różnych, sprzecznych wzajemnie zasad moralnych przy różnych sytuacjach (np. wymaganie od dzieci, żeby nie piły alkoholu i jednoczesne upijanie się samemu),
• wymyślanie rozmaitych teorii, które w pokrętny sposób tłumaczą stosowanie różnych norm moralnych przy różnych sytuacjach (np. głoszenie, że zabijanie dzieci wroga w czasie wojny jest dobre dlatego, że wróg ten popełnił wcześniej zbrodnię mordując nasze dzieci),
• tworzenie obszarów tabu, czyli spraw, o których się nigdy nie rozmawia publicznie; zazwyczaj są to sprawy, które w świadomości wielu ludzi są niemoralne, ale są lub były jednocześnie masowo praktykowane.

Hipokryzja jest stałą cechą ludzkich społeczeństw. Wynika ona z jednej strony z konfliktu między indywidualnym interesem poszczególnych osób i normami moralnymi panującymi w danym społeczeństwie, a z drugiej strony z konfliktu między normami obyczajowymi i moralnymi.

Zobacz też

Zobacz w Wikicytatach kolekcję cytatów
o hipokryzji

• Quousque tandem abutere, Catilina, patientia nostra?

Przyzwoitka, dama do towarzystwa, dawniej dama respektowa:

• starsza osoba, zwykle zamężna kobieta, która towarzyszy młodej pannie w miejscach publicznych
• starsza osoba, która dozoruje społeczne zebranie młodych ludzi, np. potańcówkę, chroni przed deprawacją

Zobacz też

• Niania
• Guwernantka
• Anioł Stróż

Nazwa tego hasła odnosi się do więcej niż jednego pojęcia.

• etykieta, kurtuazja - zbiór norm zachowania, zwyczajów i form towarzyskich (savoir-vivre) obowiązujący w określonej grupie społecznej lub środowisku (np. etykieta dworska - ceremoniał dworski, różny na dworach różnych monarchów). Etykieta może być formalnie ustalona i spisana albo nieformalna, przekazywana ustnie. Etykieta była też częścią obszerniejszych kodeksów (np. kodeks etyczny, kodeks rycerski, kodeks bushido), które poza regułami zachowania określały też obowiązującą członka danej społeczności postawę moralną, dążenia czy sposób myślenia.
• etykieta dyplomatyczna - protokół dyplomatyczny
• netykieta - etykieta obowiązująca użytkowników Internetu.
• etykieta, rodzaj metki przyczepionej do produktu, celem jego opisania
• etykieta zastępcza
• etykieta instrukcji (informatyka)
• etykietowanie, stygmatyzacja - termin z zakresu psychologii i psychiatrii

Ten artykuł został umieszczony na liście stron do przeniesienia do Wikisłownika.
Aby poznać powody umieszczenia go na tej liście i ewentualnie podjąć dyskusję nad pozostawieniem go na Wikipedii, przejdź do strony Artykuły do przeniesienia do innych projektów. Najczęściej w ten sposób oznacza się hasła, posiadające jedynie krótką, słownikową definicję.

• Jeżeli definicja jest słownikowa, można hasło rozbudować, aby miało ono charakter encyklopedyczny. Zobacz Wikipedia:Encyklopedyczność.
• Jeśli słowo jest powszechnie znane, a treść hasła to prosta definicja, zamiast niniejszego szablonu użyj {{ek}}.
• Bardzo wiele wpisów o słownikowej postaci to NPA. Sprawdź w wyszukiwarce internetowej, czy nie popełniono plagiatu, i jeśli tak jest, wstaw szablon {{ek}}.

Lew salonowy - popularne określenie mężczyzny, który bywa “na salonach”, przez co jest obyty towarzysko i atrakcyjny. Posiada standardowy zestaw cech, składających się na ową atrakcyjność: urok osobisty, błyskotliwość, dowcip, elegancję w ubiorze, dobre maniery, szarmanckość, wyszukany gust. Określenie jest używane na ogół w kontekście ironicznym i pogardliwym, jako synonim bawidamka.

Zobacz też

bawidamek, lowelas, femme fatale, bon vivant, hulaka, szaławiła, letkiewicz

Nazwa tego hasła odnosi się do więcej niż jednego pojęcia.

• etykieta, kurtuazja - zbiór norm zachowania, zwyczajów i form towarzyskich (savoir-vivre) obowiązujący w określonej grupie społecznej lub środowisku (np. etykieta dworska - ceremoniał dworski, różny na dworach różnych monarchów). Etykieta może być formalnie ustalona i spisana albo nieformalna, przekazywana ustnie. Etykieta była też częścią obszerniejszych kodeksów (np. kodeks etyczny, kodeks rycerski, kodeks bushido), które poza regułami zachowania określały też obowiązującą członka danej społeczności postawę moralną, dążenia czy sposób myślenia.
• etykieta dyplomatyczna - protokół dyplomatyczny
• netykieta - etykieta obowiązująca użytkowników Internetu.
• etykieta, rodzaj metki przyczepionej do produktu, celem jego opisania
• etykieta zastępcza
• etykieta instrukcji (informatyka)
• etykietowanie, stygmatyzacja - termin z zakresu psychologii i psychiatrii

Kindersztuba (niem. Kinder - dzieci; Stub - pomieszczenie, pokój) - potoczna nazwa wyniesionego z domu (z dzieciństwa) starannego wychowania, umiejętność zachowania się, ogłada towarzyska. Nazwa nawiązuje do zachowania się w obecności dzieci - nader starannego i wychowawczego. Stąd bywa stosowane w odniesieniu do grzeczności, przesadzonej, na pokaz, zbyt wyidealizowanej.

Przyzwoitka, dama do towarzystwa, dawniej dama respektowa:

• starsza osoba, zwykle zamężna kobieta, która towarzyszy młodej pannie w miejscach publicznych
• starsza osoba, która dozoruje społeczne zebranie młodych ludzi, np. potańcówkę, chroni przed deprawacją

Zobacz też

• Niania
• Guwernantka
• Anioł Stróż

Ten artykuł został umieszczony na liście stron do przeniesienia do Wikisłownika.
Aby poznać powody umieszczenia go na tej liście i ewentualnie podjąć dyskusję nad pozostawieniem go na Wikipedii, przejdź do strony Artykuły do przeniesienia do innych projektów. Najczęściej w ten sposób oznacza się hasła, posiadające jedynie krótką, słownikową definicję.

• Jeżeli definicja jest słownikowa, można hasło rozbudować, aby miało ono charakter encyklopedyczny. Zobacz Wikipedia:Encyklopedyczność.
• Jeśli słowo jest powszechnie znane, a treść hasła to prosta definicja, zamiast niniejszego szablonu użyj {{ek}}.
• Bardzo wiele wpisów o słownikowej postaci to NPA. Sprawdź w wyszukiwarce internetowej, czy nie popełniono plagiatu, i jeśli tak jest, wstaw szablon {{ek}}.

Lew salonowy - popularne określenie mężczyzny, który bywa “na salonach”, przez co jest obyty towarzysko i atrakcyjny. Posiada standardowy zestaw cech, składających się na ową atrakcyjność: urok osobisty, błyskotliwość, dowcip, elegancję w ubiorze, dobre maniery, szarmanckość, wyszukany gust. Określenie jest używane na ogół w kontekście ironicznym i pogardliwym, jako synonim bawidamka.

Zobacz też

bawidamek, lowelas, femme fatale, bon vivant, hulaka, szaławiła, letkiewicz

Nazwa tego hasła odnosi się do więcej niż jednego pojęcia.

• etykieta, kurtuazja - zbiór norm zachowania, zwyczajów i form towarzyskich (savoir-vivre) obowiązujący w określonej grupie społecznej lub środowisku (np. etykieta dworska - ceremoniał dworski, różny na dworach różnych monarchów). Etykieta może być formalnie ustalona i spisana albo nieformalna, przekazywana ustnie. Etykieta była też częścią obszerniejszych kodeksów (np. kodeks etyczny, kodeks rycerski, kodeks bushido), które poza regułami zachowania określały też obowiązującą członka danej społeczności postawę moralną, dążenia czy sposób myślenia.
• etykieta dyplomatyczna - protokół dyplomatyczny
• netykieta - etykieta obowiązująca użytkowników Internetu.
• etykieta, rodzaj metki przyczepionej do produktu, celem jego opisania
• etykieta zastępcza
• etykieta instrukcji (informatyka)
• etykietowanie, stygmatyzacja - termin z zakresu psychologii i psychiatrii

RSVP (lub R.S.V.P.) skrót zwrotu fr. Repondez s’il vous plaît (dosłownie: proszę odpowiedzieć, jeśli łaska) (ang. please reply), umieszczany na zaproszeniach, gdy zapraszający oczekuje potwierdzenia zamiaru przybycia zapraszanego.

Zapraszający ponosi koszty imprezy, chciałby dokładnie zaplanować ilość miejsc, posiłków, napojów. Elementarne zasady grzeczności wymagają więc udzielenia odpowiedzi.

Odpowiedzi należy udzielić niezwłocznie, najlepiej tego samego dnia, najpóźniej w ciągu 24 godzin. Do zaproszeń weselnych często dołącza się kartę na odpowiedź (którą bez zbędnej zwłoki należy odesłać). Pisemne zaproszenia wymagają pisemnej odpowiedzi, chyba że podano numer telefonu, pod którym oczekuje się odpowiedzi. Dopisek: (fr.) en cas d’empechement, (ang.) regrets only, oznacza: odpowiedzieć w przypadku niemożności przybycia i w przypadku przyjęcia zaproszenia zwalnia od udzielenia odpowiedzi.

Ciekawostki

• Znana jest przedwojenna rubaszna odpowiedź hrabiego Dzieduszyckiego na takiego rodzaju bilecik – odpisał D.U.P.A. (Dziękuję uprzejmie, przyjdę akuratnie).